Mặc dù y học đã có đầy đủ phương tiện để chẩn đoán và điều trị hiệu quả, bệnh lao vẫn là một trong những bệnh truyền nhiễm gây gánh nặng lớn đối với sức khỏe cộng đồng. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở số người mắc bệnh mà còn ở những trường hợp chưa được phát hiện hoặc phát hiện muộn, tiếp tục âm thầm lây truyền vi khuẩn lao trong gia đình và cộng đồng. Đây cũng chính là thách thức lớn nhất đối với mục tiêu loại trừ bệnh lao mà ngành y tế đang hướng tới. Trong bối cảnh đó, phát hiện chủ động người mắc lao ngay tại cộng đồng được xem là giải pháp mang tính đột phá, giúp đưa dịch vụ y tế đến gần người dân thay vì chờ người bệnh đến cơ sở khám chữa bệnh khi các triệu chứng đã trở nên rõ ràng. Với định hướng này, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Quảng Ngãi triển khai chương trình chụp phim X-quang lưu động phục vụ sàng lọc phát hiện chủ động bệnh lao tại các xã, phường khu vực phía Tây của tỉnh trong năm 2026.
Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Quảng Ngãi Chụp X.Quang kỹ thuật số sàng lọc bệnh lao cho người dân tại cộng đồng.
Trong những năm gần đây, ngành Y tế tỉnh Quảng Ngãi đã chuyển mạnh từ phương thức phát hiện thụ động sang phát hiện chủ động người mắc lao trong cộng đồng, đặc biệt đối với các nhóm nguy cơ cao như người tiếp xúc gần với bệnh nhân lao phổi, người có triệu chứng nghi mắc lao hoặc sinh sống tại các khu vực còn nhiều khó khăn trong tiếp cận dịch vụ y tế. Đây được xem là một trong những giải pháp trọng tâm nhằm thực hiện Chiến lược quốc gia phòng, chống lao và tiến tới mục tiêu chấm dứt bệnh lao. Thực hiện các văn bản chỉ đạo của Sở Y tế tỉnh Quảng Ngãi và kế hoạch của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh về tăng cường phát hiện chủ động bệnh lao tại cộng đồng, Từ tháng 7 đến tháng 12 năm 2026, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật triển khai chương trình chụp phim X-quang phổi lưu động phục vụ sàng lọc phát hiện chủ động bệnh lao trong năm 2026. Hoạt động được tổ chức với sự tham gia của đội ngũ bác sĩ, kỹ thuật viên chẩn đoán hình ảnh, cán bộ phòng, chống bệnh truyền nhiễm cùng các lực lượng chuyên môn và hậu cần, bảo đảm triển khai đồng bộ, đúng quy trình chuyên môn.
Các kỹ thuật viên tư vấn, hướng dẫn cho người dân trong quá trình sàng lọc
Chương trình tập trung triển khai tại các xã, phường khu vực phía Tây tỉnh Quảng Ngãi – nơi có địa hình rộng, nhiều khu dân cư vùng sâu, vùng xa, điều kiện đi lại còn khó khăn và người dân chưa có nhiều cơ hội tiếp cận các dịch vụ chẩn đoán hình ảnh hiện đại. Hệ thống xe X-quang lưu động sẽ trực tiếp đến từng địa phương, bố trí điểm chụp tại Trạm Y tế hoặc các điểm thuận lợi trong cộng đồng, giúp người dân được tiếp cận dịch vụ sàng lọc ngay tại nơi sinh sống mà không phải di chuyển đến các cơ sở y tế tuyến trên. Đối tượng được sàng lọc là những người tiếp xúc trong cùng hộ gia đình với bệnh nhân lao phổi và các nhóm có nguy cơ mắc lao cao được khám sàng lọc để phát hiện các triệu chứng nghi mắc lao và chỉ định chụp X-quang phổi. Người có tổn thương nghi mắc lao được chỉ định lấy mẫu đờm xét nghiệm bằng kỹ thuật sinh học phân tử GENE XPERT để chấn đoán bệnh lao điều trị kịp thời.
Trạm Y tế kết hợp với đoàn công tác tổ chức hướng dẫn, truyền thông, tư vấn cho người bệnh
BSCKII. Nguyễn Thị Vân, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật cho biết: Trong thực tế, nhiều người mắc lao ở giai đoạn đầu của bệnh lao (lao nguyên phát) thường diễn biến rất âm thầm với các triệu chứng nhẹ dễ nhầm lẫn với cảm cúm thông thường như ho kéo dài trên 2 tuần, sốt nhẹ về chiều và sụt cân dễ bị bỏ qua. Ít trường hợp chỉ được phát hiện khi bệnh đã tiến triển hoặc lây sang người thân trong gia đình. Vì vậy, việc sử dụng xe X-quang lưu động để chủ động sàng lọc ngay tại cộng đồng giúp phát hiện sớm những tổn thương nghi ngờ ở phổi, kể cả đối với những người chưa có triệu chứng điển hình. Đây được xem là một trong những giải pháp hiệu quả nhằm rút ngắn thời gian phát hiện bệnh, giảm nguy cơ lây truyền và nâng cao hiệu quả điều trị. Việc đưa xe X-quang lưu động đến tận cơ sở không chỉ góp phần giảm khoảng cách trong tiếp cận dịch vụ y tế mà còn giúp tăng tỷ lệ phát hiện người mắc lao ngay từ giai đoạn sớm, trước khi bệnh tiến triển nặng hoặc lây lan cho những người xung quanh. Đây là giải pháp mang lại hiệu quả cho công tác phòng chống bệnh lao khi kết hợp giữa truyền thông, huy động cộng đồng và sàng lọc chủ động, góp phần phát hiện thêm nhiều trường hợp mắc lao mà phương thức khám chữa bệnh thông thường khó có thể tiếp cận. Để bảo đảm hoạt động được triển khai hiệu quả, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh đã phân công rõ trách nhiệm cho từng khoa, phòng chuyên môn, kiểm tra các điều kiện kỹ thuật để bảo đảm hệ thống X-quang trên xe ô tô hoạt động ổn định, mang lại kết quả tốt, góp phần quan trọng trong sàng lọc, chẩn đoán bệnh Lao ở đối tượng nguy cơ cao.
Người dân xếp hàng chờ đến lượt chụp X-quang lưu động sàng lọc phát hiện chủ động bệnh lao tại cộng đồng do Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thực hiện
Chương trình chụp X-quang lưu động sàng lọc phát hiện chủ động bệnh lao tại cộng đồng được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao tỷ lệ phát hiện sớm người mắc lao trên địa bàn tỉnh, đặc biệt tại các khu vực miền núi và vùng còn nhiều khó khăn; đồng thời giảm nguồn lây trong cộng đồng, nâng cao hiệu quả quản lý, điều trị người bệnh và hạn chế các trường hợp mắc lao được phát hiện muộn. Xa hơn, hoạt động không chỉ mang ý nghĩa của một chương trình khám sàng lọc đơn thuần mà còn là bước đi quan trọng trong chiến lược kiểm soát và tiến tới loại trừ bệnh lao trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi. Việc chủ động phát hiện sớm, điều trị kịp thời và cắt đứt chuỗi lây truyền sẽ góp phần thực hiện mục tiêu bảo vệ sức khỏe nhân dân, giảm gánh nặng bệnh tật và từng bước hiện thực hóa mục tiêu chấm dứt bệnh lao trong những năm tới./.
Bạch Vân
Trung tâm Kiểm soát bệnh tật
Ánh sáng từ trái tim
CDC Quảng Ngãi
Đang truy cập: -
Tổng số lượt xem: -
